Emerytura pomostowa




Emerytura - świadczenie społeczne wypłacane z FUS-u (Funduszu Ubezpieczeń Społecznych - I filar) oraz w przyszłości z zakładu emerytalnego (II filar) po osiągnięciu wieku emerytalnego określonego w odpowiednich przepisach.

Wcześniejsza emerytura - świadczenie, które mogą pobierać określone grupy zawodowe, przed osiągnięciem wieku emerytalnego.

Praca w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze

Prawo do emerytury pomostowej mają osoby wykonujące pracę w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze.



Uważa się, że pracownicy są zatrudnieni po 1 stycznia 2009 r. w szczególnych warunkach (art. 3 ust. 1 i 2 u.e.p.), jeśli w pełnym wymiarze:

  1. wykonują prace związane z czynnikami ryzyka, które z wiekiem mogą z dużym prawdopodobieństwem spowodować trwałe uszkodzenie zdrowia,
  2. prace są wykonywane w szczególnych warunkach środowiska pracy, determinowanych siłami natury lub procesami technologicznymi, które mimo zastosowania środków profilaktyki technicznej, organizacyjnej i medycznej stawiają przed pracownikami wymagania przekraczające poziom ich możliwości, ograniczony w wyniku procesu starzenia się jeszcze przed osiągnięciem wieku emerytalnego, w stopniu utrudniającym ich pracę na dotychczasowym stanowisku.


Czynnikami ryzyka związanymi z rodzajami prac w szczególnych warunkach determinowanych siłami natury są:

- prace pod ziemią
- prace na wodzie
- prace pod wodą
- prace w powietrzu

Natomiast czynniki ryzyka są związane pracami determinowanych procesami technologicznymi, jeśli:

  • prace są wykonywane w warunkach gorącego mikroklimatu, czyli w pomieszczeniach o temperaturze powyżej 28°C, przy wartości tempa metabolizmu pracownika powyżej 130 W/m2,
  • prace są wykonywane w warunkach zimnego mikroklimatu, czyli w pomieszczeniach o temperaturze poniżej 0°C,
  • są to bardzo ciężkie prace fizyczne, czyli prace powodujące w ciągu zmiany roboczej efektywny wydatek energetyczny u mężczyzn - powyżej 8400 kJ, a u kobiet - powyżej 4600 kJ,
  • są to prace w warunkach podwyższonego ciśnienia atmosferycznego,
  • są to ciężkie prace fizyczne związane z bardzo dużym obciążeniem statycznym wynikającym z konieczności pracy w wymuszonej, niezmiennej pozycji ciała. Ciężkimi pracami fizycznymi są te, które powodują w ciągu zmiany roboczej efektywny wydatek energetyczny u mężczyzn - powyżej 6300 kJ, a u kobiet - powyżej 4200 kJ, jak również prace w wymuszonej pozycji ciała wymagające znacznego pochylenia i (lub) skręcenia pleców przy jednoczesnym wywieraniu siły powyżej 10 kG dla mężczyzn i 5 kG dla kobiet (wg metody OWAS pozycja kategorii 4) przez co najmniej połowę zmiany roboczej.

Uważa się, że pracownicy są zatrudnieni po 1 stycznia 2009 r. w szczególnym charakterze (art. 3 ust. 3 u.e.p.), jeśli w pełnym wymiarze wykonują prace wymagające szczególnej odpowiedzialności oraz szczególnej sprawności psychofizycznej, których możliwość należytego wykonywania w sposób niezagrażający bezpieczeństwu publicznemu, w tym zdrowiu lub życiu innych osób, zmniejsza się przed osiągnięciem wieku emerytalnego na skutek pogorszenia sprawności psychofizycznej, związanego z procesem starzenia się.

Zatrudnionych w szczególnych warunkach uważa się także ubezpieczonych twórców lub artystów- tancerzy zawodowych, którzy wykonują po 1 stycznia 2009 r. prace związane z bardzo ciężkim wysiłkiem fizycznym (art. 3 ust. 6 u.e.p.).

Za pracowników wykonujących prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze uważa się również osoby urodzone przed 1 stycznia 1949 r. wykonujące przed 1 stycznia 2009 r., prace w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze określone wyżej lub w art. 32 i art. 33 u.e.r.f.u.s. Są to więc pracownicy m.in. organów kontroli państwowej, służby celnej, twórcy i artyści, dziennikarze, nauczyciele, pełniący służbę mundurową, strażacy.