Emerytura - świadczenie społeczne wypłacane z FUS-u (Funduszu Ubezpieczeń Społecznych - I filar) oraz w przyszłości z zakładu emerytalnego (II filar) po osiągnięciu wieku emerytalnego określonego w odpowiednich przepisach.

Wcześniejsza emerytura - świadczenie, które mogą pobierać określone grupy zawodowe, przed osiągnięciem wieku emerytalnego.

Rolnicy a wcześniejsza emerytura

emerytura dla rolnikówNiektórzy rolnicy mogą przejść na wcześniejszą emeryturę rolniczą przed osiągnięciem określonego w przepisach podstawowego wieku emerytalnego. 



Rolnicy mają prawo do wcześniejszej emerytury pod warunkiem, że spełnią łącznie następujące warunki: 
- osiągną wiek 55 lat (kobiety) albo skończą 60 lat (mężczyźni), 
- płacili składki na ubezpieczenie emerytalno-rentowe przez okres co najmniej 30 lat, 
- zaprzestali prowadzenia działalności rolniczej.

Wg KRUS emeryt lub rencista zaprzestał prowadzenia działalności rolniczej, jeżeli ani on, ani jego małżonek nie jest właścicielem (współwłaścicielem) lub posiadaczem gospodarstwa rolnego o powierzchni przekraczającej 1ha użytków rolnych (bez względu na to, czy jest to hektar fizyczny czy przeliczeniowy) lub nie prowadzi działu specjalnego produkcji rolnej w rozumieniu ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników.

Warunek otrzymania wcześniejszej emerytury rolniczej

By KRUS uznał, że warunek zaprzestania prowadzenia działalności rolniczej, rolnik powinien przenieść własność i posiadanie gospodarstwa rolnego na inną osobę.

Najczęściej spotykanymi formami przeniesienia własności gospodarstwa rolnego są: 
- umowa darowizny - w tej formie właściciel gospodarstwa rolnego przenosi nieodpłatnie na rzecz obdarowanego własność i posiadanie gospodarstwa rolnego, 
- umowa o dożywocie - zgodnie z taką umową właściciel gospodarstwa rolnego przekazuje nieodpłatnie swoje gospodarstwo, a w zamian za to osoba, która przejmuje własność gospodarstwa rolnego, gwarantuje mu do końca życia pomoc i opiekę (dożywotnie utrzymanie), 
- umowa sprzedaży - na podstawie tej umowy właściciel gospodarstwa rolnego przenosi własność gospodarstwa rolnego na rzecz nowego właściciela, a ten przejmuje to gospodarstwo za ustaloną cenę.

Zaprzestanie działalności rolniczej

Warunek zaprzestania prowadzenia działalności rolniczej będzie również spełniony, gdy: 
- rolnik przekaże gospodarstwo Agencji Nieruchomości Rolnych na Skarb Państwa - takie rozwiązanie jest możliwe, jeśli emeryt chciałby zaprzestać prowadzenia działalności rolniczej i wyzbyć się własności gospodarstwa rolnego, ale nie może znaleźć nabywcy. Wówczas na wniosek właściciela gruntów Agencja Nieruchomości Rolnych może odpłatnie przejąć jego gospodarstwo, ale tylko wtedy, gdy zostaną spełnione określone warunki: 
- rolnik (lub jego współmałżonek) ma ustalone prawo do rolniczych świadczeń emerytalno-rentowych, a nie zawarł umowy z następcą, 
- nie ma możliwości sprzedaży nieruchomości wchodzących w skład gospodarstwa rolnego po cenie co najmniej odpowiadającej ich oszacowaniu wg przepisów o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa. W takiej sytuacji przejęcie gospodarstwa rolnego i ustalenie odpłatności następuje w drodze decyzji administracyjnej, 
- rolnik wydzierżawi gospodarstwo rolne innej osobie fizycznej lub prawnej - rolnik nie chce wyzbywać się własności gospodarstwa rolnego, a musi spełnić warunek zaprzestania prowadzenia działalności rolniczej, wystarczy podpisać umowę dzierżawy, która musi być zgłoszona do ewidencji gruntów i budynków, fakt ten powinien być odnotowany w umowie i potwierdzony przez upoważnionego pracownika organu prowadzącego ewidencję.

Ważne, by odpowiedni dokument świadczący o przekazaniu gospodarstwa rolnego (akt notarialny, umowa dzierżawy, decyzja administracyjna) dostarczyć do oddziału KRUS, który wypłaca emeryturę.

Jeśli nadal prowadzisz działalność rolniczą

Emerytura rolnicza składa się z części składkowej i części uzupełniającej. Uzyskanie prawa do niej nie zależy od zaprzestania prowadzenia działalności rolniczej, ale jeżeli emeryt lub jego małżonek jest właścicielem (współwłaścicielem) albo ma w swoim posiadaniu gospodarstwo rolne, nie dostanie emerytury w pełnej wysokości. Emeryt, który nadal prowadzi działalność rolniczą, zawsze może liczyć na wypłatę części składkowej świadczenia, natomiast wypłata części uzupełniającej może zostać zawieszona w całości lub w określonej części (w 25 proc. lub w 50 proc., a w przypadku świadczeń przyznanych przed 1.01.1991 r. w części stanowiącej 95 proc. emerytury podstawowej).

Kiedy nie zawieszą świadczenia

W niektórych ściśle określonych przypadkach - pomimo że emeryt nie zaprzestał prowadzenia działalności gospodarczej - KRUS może mu wypłacić całą emeryturę (zarówno część składkową, jak i uzupełniającą).

Część uzupełniająca emerytury jest wypłacana w 50 proc., jeżeli: 
- emeryt jest całkowicie niezdolny do pracy wskutek wypadku przy pracy rolniczej albo rolniczej choroby zawodowej,

Po dwóch latach od wypadku przy pracy lub od zachorowania na chorobę zawodową część uzupełniająca emerytury jest zawieszana w całości, chyba że emeryt przed upływem tego okresu zaprzestał prowadzenia działalności rolniczej lub zaszły okoliczności pozwalające na wypłatę części uzupełniającej emerytury lub renty rolniczej w określonej części

- emeryt prowadzi działalność rolniczą z małżonkiem, który nie ma ustalonego prawa do emerytury albo renty i nie spełnia warunków do uzyskania emerytury rolniczej albo renty rolniczej z tytułu niezdolności do pracy.

Część uzupełniającą emerytury rolniczej lub renty rolniczej wypłaca się w 75 proc., jeżeli: 
- emeryt nie zawarł umowy z następcą i nie ma możliwości sprzedaży nieruchomości wchodzących w skład gospodarstwa rolnego po cenie co najmniej odpowiadającej ich oszacowaniu według przepisów o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa, 
- trwają czynności zmierzające do wywłaszczenia tych nieruchomości, ich wykupu na cel uzasadniający wywłaszczenie albo do trwałego wyłączenia gruntów z produkcji rolniczej na podstawie odrębnych przepisów, lub 
- nieruchomości te są położone w strefie ochronnej lub na innym obszarze specjalnym, utworzonym na podstawie odrębnych przepisów w związku z wprowadzeniem ograniczeń w użytkowaniu gruntów rolnych albo w celach ochronnych